“نادره” رمانی به قلم سید جعفر پیشه وری

نادره  نام رمانی است که توسط سید جعفر پیشه وری نوشته شده است. این اثرخاطره یکی از شخصیت‌های همین داستان به نام نادره است . نادره دختر تاجر عبدالصمد رشتی است. نادره تصویر راستین سیمای جامعه ایران بین دهه اول و دوم قرن 20 است. چهرهٔ چند قهرمان در طی رمان برجسته‌تر ترسیم شده‌است. نادره که دختری خجالتی بوده، اولین بار در ضیافتی که پدرش تشکیل داده با جمعی از آشنایان پدرش دیدار می‌کند. وی با ایران (شخصیت داستان) زنی روشنفکر و تحصیل کرده اروپایی آن روزی آشنا می‌شود. این آشنایی در تغییر مسیر زندگی نادره نقش بسزائی ایفا می‌کند. نادره همیشه در شرایط سخت با ایران مشورت می‌کند. حتی نویسنده به خاطر اهمیت موضوع در این رمان نامه هایی که بین ایران خانم و نادره ردوبدل شده به رشته تحریر در آورده است. نادره اولین بار به جوانی به نام فریدون دل می‌بازد و با وی ازدواج می‌کند. اما عمر این ازدواج زیاد طول نمی‌کشد. فریدون بیمار با مرگش نادره را تنها می‌گذارد. نادره مدت طولانی از جدائی فریدون عذاب می‌کشد و برای التیام دردش با نوشتن نامه ها به ایران پناه می‌برد. نادره با دیدن احمدآقا این بار نه با احساس و عشق نوجوانی، بلکه با منطق با او ازدواج می‌کند. احمد آقا نیز زود وفات می‌کند. نادره بعد از مرگ احمدآقا برای سومین بار با حسن آقا پسر ناتنی حاجی قاسم ازدواج می‌کند

در این رمان نویسنده دوران کودکی و نوجوانی و جوانی نادره را به تصویر کشیده است. نویسنده، جامعه پدرسالاری(مردسالاری) آن دوره ایران را به خوانندگان توضیح می دهد. در این اثر، نویسنده قشرهای اجتماعی جامعه در آن زمان، وقوع حوادث و توصیفات دقیق نامبرده از روابط و مراودت درون گروهی و برون گروهی متقابل افراد و طبقات مختلف اجتماعی در جامعه شهرنشین آن روزی را به تصویر می‌کشد. از این رو می‌توان این اثر را منبع مناسبی برای تحقیق و پژوهش جامعه شناختی آن دوره دانست.

نویسنده قهرمان اصلی داستان را زن انتخاب کرده است و زن را نه به عنوان جنسیت، بلکه به عنوان انسان به جامعه آن روزی معرفی نموده و از حقوق انسانی زن دفاع می‌کند. نویسنده با اشاره به این موضوع سیستم مردسالاری جامعه را مورد نکوهش قرار داده است. وی با بیان زشتی‌های جامعه مردسالاری، برای حل این معضل اجتماعی افراد جامعه را به فکر وا می‌دارد. در این داستان نویسنده بر خلاف عرف جامعه زن را موجودی عاقل و باهوش به اجتماع تقدیم می کند. همچنین نویسنده طبقه اجتماعی بورژوازی را می شکافد و نماینده مترقی و مرتجع این طبقه را به عموم معرفی می‌کند. احمد آقا (شخصیت داستان) را نماینده بورژوازی صنعتی که برای ترقی جامعه فعالیت می‌نماید و با تأسیس کارخانه و تولید محصولات به رشد و توسعه صنایع ملی کمک می‌کند. بالعکس حاجی قاسم را به عنوان نماینده بورژوازی تجاری سنتی و انگل جامعه نشان می‌دهد که غیر از سودجویی خویش به چیز دیگری نمی‌اندیشد.

ین کتاب اولین بار به کوشش آقایان مصور رحمانی و تقی زاده در سال 2004 درتهران از طرف انتشارات گوینده به زبان فارسی منتشر شده است. این اثر در سال 2013 به ترکی آذربایجانی توسط یدالله کنعانی ترجمه شده و در سال 2015 در باکو پایتخت جمهوری آذربایجان به چاپ رسیده است. در رمان نادره حوادث سالهای جنگاول جهانی به رشته تحریر در آمده که بین سالهای ۱۹۱۸-۱۹۱۴ اتفاق افتاده است. در این اثر تأثیر مخرب جنگ و فجایع آن درکشور ایران توسط نویسنده به رشته تحریر در آمده است. در این رمان از زندگی چند شخصیت برجسته به عنوان قهرمانان مثبت و منفی سخن به میان می آید.

منابع :سینا سعدی نگاهی به رمان نادره نوشته سيد جعفر پيشه وری

By